Odnos koji je primitivni čovek imao prema okruženju baziran je na nepoznavanju prirodnih zakonitosti i osjećaju strahopoštovanja prema sredini. Kontrola prirode je bila veoma ograničena, pa su prirodne sile za njega imale magijski karakter. Smatra se da čovjek lovačko-sakupljačke zajednice nije toliko zavisio od prirodnih sila koliko od sopstvene snage, ali priroda, njena moć i tajanstvenost, zasigurno su mu ostavljali impresivan utisak. On je ipak nastojao da utiče na prirodu i to posebnim ritualnim radnjama i stvaranjem totema.

Čovjekova zavisnost od prirode povećava se prelaskom sa lovačko-sakupljačkog načina života na stočarstvo i zemljoradnju. Nov način života dovodi do veće vezanosti za sredinu, a samim tim raste i njegovo interesovanje za objašnjenjem i kontrolom prirodnih pojava. Od prirodnih sila u mnogome je zavisio prinos i količina hrane (kiša, suša, vjetar,…), te počinje da ih obožava. Čovjek je dijelio prirodne sile na dobre i loše, s obzirom na uticaj na prinos, pa je raznim ritualima nastojao da jedne prizove, a druge da umilostivi. Animizam je opšta religija tog društva, a duhovna sila je prisutna u svim elementima prirode (drvo, kamen, vatra, oblaci, životinje,…). Npr., želeći da posječe drvo, čovjek tog doba se najprije molio duhu drveta, nastojao da ga umilostivi i da mu zahvali, objašnjavao mu razloge zašto mora da posječe drvo, što mora da razruši dom tom duhu. Ambivalentnost osjećanja prema prirodi se upravo ogledala u odnosu straha i zahvalnosti. U isto vrijeme je obožavao prirodne sile i bio im zahvalan jer je priroda obezbjeđivala  hranu, vodu, dom…, s druge strane, priroda je mogla i da odnese život, da uništi usjeve, da razori dom, te su ljudi, plašeći se, nastojali da umilostive te „loše“ sile.

Priroda je bila stvaralac, bila je ta koja daje i oduzima život, a čovjek tog doba je živio u skladu sa prirodom i njenim zakonima baš kao i bilo koja druga vrsta na planeti. Otkrićem i upotrebom vatre, taj odnos postepeno kreće u pravcu kontrole i iskorištavanja prirode i njenih resursa, te čovjeka polako vodi ka poziciji koju danas drži – poziciju suvjerenog gospodara prirode.

Princip totemizma (koji se najčešće navodi kao dio animizma, a ponegdje i kao drugi stadijum u evoluciji religije, nakon animizma), odnosno poštovanjai vjerovanja u zaštitničku moć statua koje su simbolizovale životinje ili biljke, jasan je pokazatelj vezanosti čovjeka za prirodu. Sama riječ totemizam vuče korijene iz indijanskih riječi ototema ili ototeman čije je značenje „rodbina po maternici“. Iz ovoga se jasno vidi da su ljudi ovih kultura živjeli u tijesnoj vezi sa prirodom, klanjali su se životinjama, biljkama, meteorološkim i kosmičkim pojavama, prinosili žrtve, gradili simbole, itd.

Moglo bi se reći da je duhovnost prvobitnih ljudi bazirana na veličini, ljepoti i misteriji prirode.