Na obalama Kopačkog rita u Hrvatskoj, najbolje očuvanog vlažnog staništa biljaka i životinja na Dunavu i najznačajnijeg mrestilišta ribe u toj reci, izuzev onog u njenoj delti, ponegde još stoje table koje upozoravaju na mine nedemontirane nakon rata iz devedesetih godina. Međutim, najveću „bombu” u Kopački rit, pribojavaju se ekološke organizacije, mogli bi da bace planovi Hrvatske da reguliše korito Dunava, od ušća Drave i uzvodno do mesta Batina, s njihove strane granice prema Srbiji, koja se proteže duž reke.

Na deonici od 53 kilometra planirano je isto toliko objekata za zauzdavanje meandrirajućeg vodotoka. Cilj projekta je povećanje plovnosti u tom pojasu. Potencijalni nusefekat, smatraju ekolozi, bio bi delimično isušivanje Kopačkog rita, čije brojne zaštićene vrste zavise od slobodnog periodičnog izlivanja Dunava. Poremećaji flore i faune bi se mogli preliti i na Gornje Podunavlje, zaštićeno vlažno stanište u Srbiji, gde obitava trećina biljaka, polovina riba i sisara, kao i 63 odsto ptica naše zemlje.

– Jedinke orla belorepana, zaštićene vrste koja živi i u Kopačkom ritu i u Gornjem Podunavlju, da samo njih uzmemo za primer, čas su u Hrvatskoj, čas prelete u Srbiju. Tako funkcioniše priroda – preko državnih granica. Zabrinuti smo zato što i Srbija namerava da sprovede slične radove duž svog dela Dunava, na dužini od 220 kilometara. Ne može svako na svojoj strani da isparceliše reku, a da se to kumulativno ne odrazi na ceo region – kaže Duška Dimović, iz Dunavsko-karpatskog programa Svetskog fonda za zaštitu prirode.

Zbog regulacije ovog poteza korita Dunava, nivo vode u okolini Kopačkog rita već je znatno opao. U bunarima se u poslednjih pedesetak godina spustio barem tri metra, kaže Denis Sklepić, vlasnik pansiona u selu Karanac, nadomak Osijeka.

– Niko ne bi pomislio da uništi Dubrovnik, zaštićenu kulturnu baštinu. Ne razumem zašto onda neko smera da uništi Kopački rit, koji je prirodno nasleđe, pod zaštitom je Hrvatske, nominovan je i za zaštitu Uneska i predstavlja srce „Amazona Evrope”, rezervata biosfere na Dunavu, Dravi i Muri, koji se proteže kroz pet zemalja – Austriju, Sloveniju, Mađarsku, Hrvatsku i Srbiju. U Mađarskoj je sličan projekat odbačen zbog protivljenja ekoloških organizacija koje su uspele da javnosti predoče koliko su ovakve metode regulacije reke zastarele. Ne bi valjalo da Hrvatska uspostavi suprotan presedan za kojim bi se vodile ostale zemlje – navodi Arno Mol, stručnjak za vode iz Dunavsko-karpatskog programa.

Više u Politici